VluchtelingenWerk stopt noodgedwongen met begeleiding gezinshereniging

Per 1 december 2025 begeleidt VluchtelingenWerk Nederland in de asielopvang geen nieuwe aanvragen meer voor gezinshereniging. Tot 1 juni 2026 blijft de organisatie lopende aanvragen ondersteunen, daarna stopt de begeleiding in de asielopvang helemaal. Dit is een gevolg van de grote subsidiekorting van het ministerie van Asiel en Migratie. VluchtelingenWerk vreest dat gezinnen nu nog langer van elkaar gescheiden zullen blijven. 

De taak om vluchtelingen te informeren over gezinshereniging ligt vanaf 1 december bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). In plaats van de individuele begeleiding van VluchtelingenWerk, gaat de IND vooral uit van de zelfredzaamheid van de vluchteling. Zij passen hun voorlichting aan en bieden een tijdelijke informatielijn waar vluchtelingen alleen in het Nederlands of Engels een vraag kunnen stellen. Volgens VluchtelingenWerk zal deze maatregel grote impact hebben.

Ingewikkelde procedure 

De individuele begeleiding van VluchtelingenWerk is geen overbodige luxe. Vanaf het moment van aanvragen komen vluchtelingen in een ingewikkelde procedure terecht. “Het is ook een emotioneel beladen proces, omdat mensen op het moment van aanvragen al lange tijd gescheiden zijn van hun gezinsleden en zij vaak in onveilige situaties verkeren,” zegt bestuursvoorzitter Frank Candel. VluchtelingenWerk verwacht dat het wegvallen van de begeleiding zal leiden tot meer onvolledige en foutief ingevulde aanvragen. Hierdoor zal het nog langer duren voor gezinnen samen zijn.  

Het verschil maken 

Er zijn in de praktijk vaak complicaties bij de gezinsherenigingsprocedure. VluchtelingenWerk kan advies geven over alternatieve bewijsmiddelen als bijvoorbeeld een geboorteakte ontbreekt of adviseren hoe vluchtelingen de Nederlandse ambassade in een ander land kunnen bereiken als zij daarheen moeten voor onderzoek.  “Soms is een spoedprocedure noodzakelijk, bijvoorbeeld wanneer er sprake is van een medische noodsituatie. Er moeten dan in korte tijd allerlei documenten aangeleverd worden. In deze situaties maken onze mensen écht het verschil,” vertelt Candel. 

Juridische begeleiding 

De bezuiniging op VluchtelingenWerk heeft niet alleen grote gevolgen voor de begeleiding bij gezinsherenigingsaanvragen. Ook de juridische begeleiding tijdens de asielprocedure staat onder druk. Hierdoor komt de rechtsbescherming van vluchtelingen verder in de knel. Op dit moment is VluchtelingenWerk nog op meer dan 300 opvanglocaties aanwezig. Volgend jaar moet de organisatie afbouwen naar aanwezigheid op slechts 70 locaties. 

Wettelijke taak

VluchtelingenWerk heeft sinds 2010 de wettelijke taak om asielzoekers bij hun asielprocedure onafhankelijke voorlichting te geven. Dit houdt onder meer in dat vluchtelingen uitleg krijgen over het verloop van de procedure, wat hun rechten en plichten zijn en welke informatie zij bij de IND moeten aanleveren.